Άνω και Κάτω Λεχώνια

                           ΟΝΟΜΑΣΙΑ

. Σήμερα οι πιο πολλοί  λένε ότι η ονομασία Λεχώνια προέρχεται από τη λέξη \"λεχώνα\" , γιατί το χωριό είναι εύφορο και πλούσιο και παράγει προϊόντα , όπως η \"λεχώνα\" γεννάει και τρέφει το παιδί της .Ο Γ. Κορδάτος στο βιβλίο του Ιστορία Επαρχίας Βόλου και Αγιάς αναφέρει ότι η ονομασία \"Λεχώνια\" δεν είναι ελληνική αλλά σλαβικό τοπωνύμιο.Lech στα σλαβικά σημαίνει πεδινός . Έτσι, επειδή τα Λεχώνια είναι χτισμένα σε πεδιάδα, πήραν την ονομασία αυτή. 2. Σύμφωνα με μια άλλη θεωρία η λέξη \"Λεχώνια\" προέρχεται από το φυτό η ηδύοσμος ο γλήχων(μέντα). Το υποκοριστικό του γλήχων είναι χληχώνιον. Άρα στα Λεχώνια έβγαινε πολλή μέντα. Γι'αυτό ο τόπος λεγόταν \"γληχώνιον\", και από το Γληχώνι έγινε Λεχώνι.Επειδή  ήταν όμως δύο συνοικισμοί, έγινε Λεχώνια, ανήκει δηλαδή στα φυτικά τοπωνύμια

2.Σύμφωνα με μια άλλη θεωρία η λέξη "Λεχώνια" προέρχεται από το φυτό η ηδύοσμος ο γλήχων(μέντα). Το υποκοριστικό του γλήχων είναι χληχώνιον. Άρα στα Λεχώνια έβγαινε πολλή μέντα. Γι'αυτό ο τόπος λεγόταν "γληχώνιον", και από το Γληχώνι έγινε Λεχώνι.Επειδή  ήταν όμως δύο συνοικισμοί, έγινε Λεχώνια, ανήκει δηλαδή στα φυτικά τοπωνύμια.

             

                                                                                                                                        3. Μια άλλη γνώμη είναι ότι το τοπωνύμιο "Λεχώνια" ήταν παραφθαρμένο το όνομα της αρχαίας  μαγνητικής  πόλης "Μεθώνη" όμως κι αυτή η θεωρία είναι "μπόσικη" γιατί αυτά τα δύο τοπωνύμια είναι σχεδόν τελείως ανόμοια.

. 5.Για το όνομα των Λεχωνίων υπάρχει μια εκδοχή ότι μπόρει να το πήρε από έναν στρατηγό

4.Οι Βυζαντινοί πίστευαν ότι τα Λεχώνια ονομάζονταν "Λυκόνια",(από το λύκος).Η ετυμολογία αυτή είναι τουλάχιστον λανθασμένη γιατί το χωριό είναι παραθαλάσσιο και δεν  έχει άγρια ζώα 6.Μ.Υπήρχε μια χαράδρα μεταξύ Άνω και Κάτω Λεχωνίων , τουρκοκρατούμενη. Ένας στρατηγός που ονομαζόταν Λέχων ήρθε και ελευθέρωσε την περιοχή της χαράδρας . Έτσι η περιοχή πήρε το όνομα  Λεχώνια και επειδή η χαράδρα ήταν στη μέση χωρίστηκαν ια υπόθεση είναι επίσης ότι το τοπωνύμιο είναι λατινογενές και προέρχεται από το locone, που είναι σε «Άνω» και «Κάτω» .

μεγεθυντικό του  locus-loco και σημαίνει τσιφλίκι, χτήμα, χωράφι,χωριό κ.τ.λ.

 Το όνομά τους επί Φραγκοκρατίας ήταν Λικόνια, επί Τουρκοκρατίας χωρίστηκαν σε «Πέρα» και «Δώθε» , και αργότερα σε Άνω και Κάτω  Λεχώνια .

                                                                                        ΙΣΤΟΡΙΑ

Πότε ακριβώς χτίστηκαν τα Λεχώνια δεν είναι γνωστό .Πάντως στην ιστορία αναφέρονται από τις αρχές του 13^ου αιώνα .Ο Βυζαντινός ηγεμόνας  Μιχαήλ Β Παλαιολόγος όταν πάντρεψε τη θυγατέρα του Άννα με το  Φράγκο ηγεμόνα της Αχαΐας Βιλεαρδουίνου , της έδωσε για προίκα , μαζί με άλλα τσιφλίκια , τα Λέχωνια,.

Εκτείνονται από τον χείμαρρο Βρύχωνα  ως τον άλλο χείμαρρο Κουφαλάκι αποτελούσαν μια μικρή πόλη και  Λεχώνια και σπανιότερα Λεκώνια

Στα μισά του 14^ου αιώνα (1378)  φαίνονται σαν ηγεμόνες των Λεχωνίων οι Μελισσηνοί ,αρχοντική ελληνική οικογένεια .

Στο τέλος  του 14^ου αιώνα τα Λεχώνια τα κατέλαβαν οι Ενετοί.

Οι Ενετοί εξακολούθησαν να κατέχουν τα Λεχώνια μέχρι το 1423μ.Χ. που τα κατέλαβε ο Τούρκος Πασάς Τουραχάν ή Τουραχάνης.

Η μεγάλη Ελληνική Επανάσταση που κηρύχτηκε το 1821 δεν άφησε ασυγκίνητο και το Πήλιο.

Μόλις έγινε η απελευθέρωση της Θεσσαλίας το 1821 όλοι οι Τούρκοι έφυγαν από τα Λεχώνια και εγκαταστάθηκαν και εγκατάστησαν στη Μ.Ασία.    

        ΜΕΓΑΛΑ ΠΡΟΣΩΠΑ

ΣΟΦΙΑ ΤΟΠΑΛΗ

    Η Σοφία Τοπάλη  γεννήθηκε στο Βόλο το 1906, κόρη της Λουκίας και του Παναγιώτη Τοπάλη. Ίδρυσε την Εταιρεία  Προστασίας Ζώων, της οποίας διετέλεσε πρόεδρος για πολλά χρόνια. Η  ίδρυση του μεγάλου δημοτικού σχολείου , αριστερά , του δημοσίου δρόμου που οδηγεί στα Άνω Λεχώνια είναι έργο δικό της αλλά και του πατέρα της.

   Αγαπούσε όμως πάνω απ’ όλα την Ελευθερία  και την Αξιοπρέπεια . Γι’ αυτό δεν ήταν δυνατό ν’ ανεχτεί  τους κατακτητές και τους χαμερπείς   συνεργάτες τους και πέρασε από τους πρώτους στην Εθνική Αντίσταση και στον απελευθερωτικό αγώνα . Την αγάπη της την πλήρωσε με την ζωή της αφήνοντας την τελευταία τα πνοή στο βρόχο του δέντρου  και η απάντηση που έδωσε στους δήμιους της «Έκανα ό,τι  έπρεπε να κάνει μία  Ελληνίδα!»

« Κρέμασαν τρεις γυναίκες οι γερμανοεσαδίτες  στα Λεχώνια και λήστεψαν  το πλούσιο Τοπαλέικο. ‘Ένα απ τα πιο στυγερά εγκλήματα των Γερμανών και των τριών γυναικών σε μία μουριά του κεντρικού καφενείου στα Κάτω Λεχώνια . Η Λουκία  Τοπάλη 60 ετών , η κόρη  της Σοφίας 38 ετών και η Φιλίτσα Καλαβρού 40 ετών κρεμάστηκαν από τα όργανα της Γκεστάπο και των συνεργατών τους στις 7 Ιουνίου 1944.

   Όλα τα μέλη της οικογενείας πήγαν από βίαιο θάνατο . Ο πατέρας Παναγιώτης Τοπάλης είχε πέσει από σκάλα και σκοτώθηκε . Ο γιος  του κάνοντας σκι στην Ελβετία σκοτώθηκε από χιονοστιβάδα . Και η γυναίκα του Ολλανδικής καταγωγής  , με την κόρη βρήκαν βίαιο θάνατο και μάλιστα τον πιο φρικτό με την αγχόνη .

Το σπίτι τους ρημάχτηκε από πολλούς  και καθώς τα χρόνια περνούσαν  αφαιρούνταν τα πάντα ακόμη και τα πορτοπαράθυρα. Ρημαγμένο πια, ύστερα από λεηλασίες και εμπρησμούς το ακίνητο Τοπάλη με το μεγάλο κτήμα πουλήθηκε από τους κληρονόμους της οικογένειας

Η οδός Τοπάλη  που υπάρχει στο Βόλο δεν έχει σχέση με την οικογένεια των Λεχωνίων. Αυτή είναι αφιερωμένη στον παλιό πολιτικό Κ. Τοπάλη από τη Μακρινίτσα  .

Ο Παναγιώτης Τοπάλης , σύζυγος της Λουκίας  και πατέρας της  Σοφίας , καταγόταν από τη Ρουμανία . Στην Ελλάδα εγκαταστάθηκε πριν από το 1900 και  αγόρασε το τσιφλίκι .